İstanbul Sanayi Odası tarafından açıklanan Türkiye İmalat Satın Alma Yöneticileri Endeksi, eylülde 47,9 seviyesine inerek sektör faaliyetlerindeki ılımlı yavaşlamanın devam ettiğini ortaya koydu. Eşik değer olan 50’nin altında kalan gösterge, Orta Doğu kaynaklı jeopolitik belirsizliklerin talep ve üretim koşullarını baskılamayı sürdürdüğünü netleştirdi.
Ağustos ayında 48,1 olarak ölçülen manşet PMI verisi, eylül döneminde sınırlı bir geri çekilme yaşadı. Zorlaşan piyasa dinamikleri ve yeni siparişlerdeki zayıflık nedeniyle imalatçılar üretim hacimlerini üst üste dördüncü ayda da düşürdü. Takip edilen on sektörden dokuzunda daralma yaşanırken, gıda ürünleri sektörü son yedi ayda ilk kez üretim artışı kaydederek tek istisna oldu.
Orta Doğu’daki çatışmaların neden olduğu yakıt, petrol, taşımacılık ve ham madde fiyat artışları, fabrikaların maliyet yükünü tırmandırdı. Girdi maliyetleri enflasyonu eylülde son dört ayın en tepe noktasına tırmanırken, şirketlerin bu artışları müşterilerine aktarmasıyla nihai ürün fiyatları da aynı dönemin zirvesine ulaştı. Tedarik tarafında ise deniz taşımacılığı aksamaları ve malzeme eksiklikleri teslimat sürelerini uzattı.
Sektörel bazda yeni ihracat siparişleri gıda ile kara ve deniz taşıtları sektörlerinde artış gösterdi. İstihdam cephesinde ise kara ve deniz taşıtları üreticileri beş aydır personel sayısını artırmayı sürdürürken, elektrikli ve elektronik ürünler sektöründe de yükseliş kaydedildi; ağaç ve kağıt ürünleri ise en belirgin istihdam daralmasını yaşadı.
S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, Orta Doğu’daki savaş devam ederken, Türk imalatçıları eylül ayında da bu durumun etkilerini hissetmeye devam ettiğini belirtti:
Üçüncü çeyrek boyunca görünüm önemli bir değişim göstermedi ve jeopolitik koşullara ilişkin belirsizlik sektörde büyümeyi sınırlamayı sürdürdü. Bununla birlikte, PMI’ın üçüncü çeyrek ortalamasının ikinci çeyreğin hafif üzerinde olması toparlanmaya yönelik bazı temkinli sinyaller verdi.
