Arap Yarımadası’nda 2018’de peş peşe yaşanan iki büyük kasırga, Rubülhali Çölü’nde yapay göller meydana getirerek son 70 yılın en yıkıcı çöl çekirgesi krizini tetikledi. Bölgedeki nemli ortamda hızla üreyen çekirge sürüsü, kısa sürede üç kıtaya yayılarak geniş tarım alanlarını ve bitki örtüsünü tehdit eden devasa bir istilaya dönüştü.
Umman ve Yemen sınırlarında 2018 yılının Mayıs ayında Mekunu, Ekim ayında ise Luban kasırgaları etkili oldu. Normal seviyenin yaklaşık beş katına ulaşarak 100 ila 300 mm yağış bırakan bu fırtınalar, kurak çöl tabanında su birikintileri oluşturdu. Toprağın uzun süre ıslak kalması, çekirgelerin kütlesel çoğalması için elverişli ortamı hazırladı.
Üreme Hızı Üç Nesilde Zirveye Ulaştı
Yumurtlama evresi iki hafta, larva süreci altı hafta ve olgunlaşma dönemi üç hafta süren canlılar, gözlerden uzak şekilde nesiller boyu çoğaldı. Tek döngüde popülasyonunu 20 kat artıran böcekler, peş peşe gelişen üç jenerasyon sonunda başlangıçtaki nüfusunun 8 bin katına ulaştı. Nem dengesinin sürmesiyle birlikte Ocak 2019’da devasa kitleler Suudi Arabistan ve Yemen topraklarına doğru harekete geçti.
Ortalama 2 gram ağırlığındaki tek bir çekirge günde kendi ağırlığınca besin tüketirken, yoğunlaşan popülasyonda kilometrekare başına 40 ila 80 milyonluk sürüler oluşuyor. Günde 150 kilometre yol katedebilen bir kilometrekarelik sürü, 35 bin insanın günlük ihtiyacına denk düşen 160 ton yeşil bitkiyi tüketebiliyor.
İstila Doğu Afrika ve Asya’ya Yayıldı
2019 ilkbaharında İran, Pakistan ve Hindistan’a ulaşan çekirge sürüleri, Aden Körfezi üzerinden Etiyopya ile Somali’ye geçti. Aralık 2019’daki Pawan Kasırgası hareketliliği artırırken, Kenya 2020 başında son 70 senenin en büyük afetiyle yüzleşti.
Krizin büyümesinde ve müdahalede yetersiz kalınmasında belirli engeller etkili oldu:
Yemen ve Somali’deki iç çatışmaların sahadaki üreme alanlarının incelenmesini engellemesi
Doğu Afrika Çöl Çekirgesiyle Mücadele Örgütü bünyesindeki kaynakların yetersiz kalması
COVID-19 salgınının pestisit tedariki ile uzman personel hareketliliğini aksatması
Kuzeybatı Hint Okyanusu üzerinde 2018’de 2, 2019 yılında ise 8 fırtına kayıtlara geçerek 1976 sonrası en yüksek seviyeye ulaştı. Okyanus yüzey sıcaklıklarındaki artışın, benzer istila ve felaketlerin gelecekte tekrarlanma riskini yükselttiği bildiriliyor.
