Müzik teknisyeni Michael Sparks’ın ABD’deki bir ikinci el dükkanından 121 liraya satın aldığı rulo kağıdın, ABD Bağımsızlık Bildirgesi’nin 1823 tarihli nadir bir kopyası olduğu ortaya çıktı. Yıllarca bir garajda asılı duran tarihi parşömen, düzenlenen açık artırmada tam 24 milyon liraya (477 bin 650 dolar) alıcı bularak sahibine servet kazandırdı.
Olay, Mart 2006’da Nashville kentindeki Music City Thrift Store mağazasında gerçekleşti. Ev eşyalarını inceleyen Michael Sparks, şamdan ve tuzluk takımının yanında duran rulo halindeki dokümanı fark ederek 2,48 dolar (yaklaşık 121 lira) karşılığında satın aldı. Belgenin geçmişini aydınlatmak için aylarca titiz bir araştırma yürüten Sparks, gravür ustası William J. Stone imzalı resmi “Stone baskısı” Bağımsızlık Bildirgesi nüshalarından birine ulaştığını netleştirdi.
Yalnızca 200 Adet Basılan Özel Koleksiyon
Tarihi 1776’ya dayanan orijinal bildirgenin yıpranması üzerine dönemin Dışişleri Bakanı John Quincy Adams devreye girmiş ve William J. Stone’a bakır levha kalıbı hazırlatmıştı. ABD Kongresi ise 1823 yılında hayatta kalan imzacılar ile kamu kurumlarına dağıtılmak üzere dana derisi parşömen üzerine sadece 200 adet resmi kopya bastırdı. Sparks’ın keşfine kadar kayıtlarda 35 adet örneği bulunan eser, günümüze ulaşan 36’ncı kopya unvanını aldı.
Uzmanlar, mürekkep kalitesi ve muhafaza durumu yüksek olan belgenin piyasa değerinin öngörülenin üzerinde olduğunu açıkladı.
Nadir eserin ikinci el dükkanına geliş hikayesi de dikkat çekici bir tesadüfe dayanıyor. Nashville sakini Stan Caffy’nin bir bahçe satışından 10 dolara alıp 10 sene boyunca garaj duvarında tuttuğu belge, eşinin garajı temizleme ricası üzerine dükkana bağışlandı. Tarihi evrak, Sparks onu rafta bulmadan sadece iki gün önce standart bir fiyat etiketiyle satış reyonuna konulmuştu.
Kuzey Karolina’nın Burlington kentinde Raynors’ Historical Collectible Auctions tarafından organize edilen müzayedede açılış 125 bin dolardan yapıldı. Kimliğini gizli tutan bir alıcının telefon üzerinden katıldığı artırma neticesinde parşömen, 477 bin 650 dolara (yaklaşık 24 milyon lira) satıldı. Bu rakam, ABD tarihindeki en yüksek getirili ikinci el mağazası keşifleri arasına girdi.
